Υπερθερμία και Επιβίωση σε Ογκολογικούς Ασθενείς: Τα Κλινικά Στοιχεία Δείχνουν Αύξηση της Συνολικής Επιβίωσης (OS) κατά Πάνω από 50 % σε Ορισμένες Περιπτώσεις
1. Διπλασιασμός του Ποσοστού 2ετούς Επιβίωσης: Πολύμορφο Γλοιοβλάστωμα
Το Πολύμορφο Γλοιοβλάστωμα (GBM) είναι ο πιο επιθετικός όγκος του εγκεφάλου . Μια τυχοποιημένη κλινική δοκιμή Φάσης Ι/ΙΙ [1] έδειξε ότι η προσθήκη Υπερθερμίας στη βραχυθεραπεία, μετά την συμβατική ακτινοθεραπεία, είχε δραματική επίδραση στην πρόγνωση των ογκολογικών ασθενών, και συγκεκριμένα, διπλασίασε το ποσοστό 2ετούς επιβίωσης :
| Ογκολογικός Δείκτης | Συνήθης Θεραπεία (Χωρίς HT) | Συνήθης + Υπερθερμία (HT) | Σχετική Επίδραση (%) |
|---|---|---|---|
| Επιβίωση – 2 Έτη | %15 | %31 | Σχετική Αύξηση της OS κατά +107% |
Η σχετική αύξηση της επιβίωσης σε ογκολογικούς ασθενείς κατά πάνω από 100% στα 2 χρόνια αποτελεί πειστική απόδειξη της αποτελεσματικότητας της Υπερθερμίας ως συμπληρωματικής θεραπείας του καρκίνου. .
Πιο πρόσφατες μετα-αναλύσεις [2] επιβεβαιώνουν παρόμοια οφέλη της Διαμορφωμένης RF Υπερθερμίας (mHT) σε πρόσφατα διαγνωσθέντα νόσο, με ποσοστό επιβίωσης 1 έτους 73% σε σύγκριση με 37% στην ομάδα ελέγχου (υποτροπιάζουσα νόσος) (p = 0.0021).
Τα ισχυρά σήματα επιβίωσης από συγκριτικές μελέτες, ακόμη και στο δύσκολο κλινικό περιβάλλον των γλοιωμάτων, δικαιολογούν την ένταξη της HT ως ένδειξη Επιπέδου 1Α στις κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες.
2. Παρατεταμένη Επιβίωση: Αύξηση της OS κατά Πάνω από 50 % στον Καρκίνο του Παγκρέατος
Το Καρκίνωμα του Παγκρέατος (PC) έχει μία από τις χειρότερες προγνώσεις. Τα ενοποιημένα κλινικά στοιχεία δείχνουν ότι η Υπερθερμία αλλάζει σημαντικά την κλινική πορεία, αποδεικνύοντας σταθερά αύξηση της OS σε ογκολογικούς ασθενείς κατά περισσότερο από 50%:
- * HEAT Επικουρική Τυχοποιημένη Κλινική Δοκιμή (2022) [3]:* Στο εξαιρέσιμο παγκρεατικό πορογενές αδενοκαρκίνωμα, η προσθήκη Περιφερειακής Υπερθερμίας (RHT) οδήγησε σε ποσοστά 5ετούς επιβίωσης 28.4% έναντι 18.7%\* ( σχετική αύξηση της επιβίωσης *52% ).
- * Συγκριτική Ολοκληρωμένη Μελέτη (2023) [4]: * Στον μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, η ολοκληρωμένη ανοσοτροποποιητική θεραπεία (συμπεριλαμβανομένης της Διαμορφωμένης RF Υπερθερμίας, mHT) βρέθηκε να είναι σημαντικά ανώτερη από τη συμβατική χημειοθεραπεία.

Καρκίνος παγκρέατος – συνολική επιβίωση OS – σύγκριση μεταξύ ανοσοτροποποιητικών θεραπειών (ΙΜΤ) VS χημειοθεραπείας (ΧΘ) VS Διαμορφωμένης RF Υπερθερμίας (mHT) + ΧΘ - Μεγάλη Πολυκεντρική Αναδρομική Παρατηρητική Μελέτη [5] (N=217 ασθενείς με PC σταδίου III-IV) συνέκρινε τη Διαμορφωμένη RF Υπερθερμία (mHT) + ΧΘ (κυρίως με βάση τη γεμσιταβίνη) έναντι μόνο ΧΘ.
● Συνολική Επιβίωση (OS): Η OS βελτιώθηκε σημαντικά (περισσότερο από ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ) στην ομάδα της Διαμορφωμένης RF Υπερθερμίας (mHT) (20 μήνες, έναντι 9 μηνών στην ομάδα ΧΘ, P < 0.001).
● Επιβίωση Χωρίς Εξέλιξη (PFS): Η PFS επίσης βελτιώθηκε σημαντικά (7 μήνες, έναντι 5 μηνών, P < 0.05).
● Απόκριση Όγκου: Οι ασθενείς που έλαβαν τοπική RF Υπερθερμία (mHT) είχαν σημαντικά υψηλότερο ποσοστό Μερικής Απόκρισης (PR) (45% έναντι 24%, P = 0.0018) και σημαντικά χαμηλότερο Ποσοστό Εξέλιξης (PD) (4% έναντι 31%, P < 0.01).
3. Μακροχρόνια Τεκμηρίωση Φάσης III: Σάρκωμα Μαλακών Μορίων (EORTC 62961)
Σε μια τυχοποιημένη, πολυεθνική κλινική δοκιμή Φάσης III (ΤΚΔ), το χρυσό πρότυπο, * EORTC 62961/ESHO 95 * [5] , σε ασθενείς που έλαβαν ΝΑΧΘ (νεοεπικουρική χημειοθεραπεία) για Σάρκωμα Μαλακών Μορίων (STS), η διάμεση Συνολική Επιβίωση (OS) υπερδιπλασιάστηκε, με ελάχιστη τοξικότητα , γεγονός που οδήγησε στην ένταξη της HT στις κατευθυντήριες οδηγίες των NCCN και ESMO.
Η μελέτη ξεκίνησε από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Υπερθερμικής Ογκολογίας (ESHO) και συντονίστηκε από το Klinikum der Universität München, Γερμανία, σε συνεργασία με την Ομάδα Σαρκώματος Μαλακών Μορίων και Οστών (STBSG) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Έρευνας και Θεραπείας του Καρκίνου (EORTC). Τα συμμετέχοντα ακαδημαϊκά κέντρα ήταν στη Γερμανία (6), τη Νορβηγία (1), την Αυστρία (1) και τις ΗΠΑ (1).
Ενηλικες ασθενείς (ηλικίας ≥18 ετών) με εντοπισμένο σάρκωμα μαλακών μορίων (όγκος ≥5 cm, βαθμός 2 ή 3, βαθύς, σύμφωνα με την ταξινόμηση της Γαλλικής Εθνικής Ομοσπονδίας Κέντρων Καταπολέμησης του Καρκίνου [FNCLCC]) εντάχθηκαν σε 9 κέντρα από τον Ιούλιο του 1997 έως τον Νοέμβριο του 2006. Η παρακολούθηση έκλεισε τον Δεκέμβριο του 2014.
Η προσθήκη Περιφερειακής Υπερθερμίας (RHT) παράτεινε τη διάμεση επιβίωση χωρίς νόσο από 17.4 μήνες σε 33.3 μήνες (HR για τοπική ή απομακρυσμένη αποτυχία ή θάνατο, 0.71, 95% CI, 0.55–0.93; P = 0.01; Εικόνα 2Β ).
Η Επιβίωση μεταξύ των ομάδων μελέτης βελτιώθηκε σημαντικά στην ομάδα ΝΑΧΘ συν RHT, με διάμεση διάρκεια 15.4 έτη σε σύγκριση με 6.2 έτη στην ομάδα μόνο ΝΑΧΘ (HR 0.73; 95% CI, 0.54-0.98; P = 0.04; Εικόνα 2C).
Τα ποσοστά 5ετούς και 10ετούς επιβίωσης ήταν 62.7% (95% CI, 55.2%-70.1%) και 52.6% (95% CI, 44.7%-60.6%) στην ομάδα ΝΑΧΘ συν RHT, και 51.3% (95% CI, 43.7%-59.0%) και 42.7% (95% CI, 35.0%-50.4%) στην ομάδα μόνο ΝΑΧΘ, αντίστοιχα. Ο αριθμός των ασθενών που απαιτείται για να επιτευχθεί όφελος στην επιβίωση στα 5 και 10 έτη ήταν 8.8 και 10.1, αντίστοιχα. Οι μετα-ανάλυσεις έδειξαν ότι σε ασθενείς με όγκους των άκρων, τα ποσοστά 5ετούς και 10ετούς επιβίωσης υπέρ της RHT ήταν 75.2% έναντι 60.8% (απόλυτη διαφορά, 14.4%, 95% CI, 0.0%-29.5%) και 68.3% έναντι 59.2% (απόλυτη διαφορά, 9.1%, 95% CI, 0%-24.7%). Σε ασθενείς με όγκους εκτός άκρων, τα ποσοστά 5ετούς και 10ετούς επιβίωσης υπέρ της RHT ήταν 53.5% έναντι 44% (απόλυτη διαφορά, 9.5%, 95% CI, 0%-23.8%) και 41.3% έναντι 29.9% (απόλυτη διαφορά, 11.4%, 95% CI 0%-25.1%) (Εικόνα 2D). Μια σύνοψη των αποτελεσμάτων της θεραπείας παρουσιάζεται στον Πίνακα e1 στο Παράρτημα 2.
Η Επιβίωση βελτιώθηκε σημαντικά με την προσθήκη περιφερειακής υπερθερμίας στη νεοεπικουρική χημειοθεραπεία, με απόλυτη διαφορά 11.4% στα 5 χρόνια και 9.9% στα 10 χρόνια, σε σύγκριση με τη νεοεπικουρική χημειοθεραπεία μόνο.
4. Στοιχεία Επιπέδου 1Α από Κλινικές Δοκιμές Φάσης III: Βελτίωση της Πλήρους Απόκρισης (RC) και της Επιβίωσης (OS)
- * Καρκίνος Τραχήλου της Μήτρας (12ετής Παρακολούθηση) [7]:* Η Ολλανδική Δοκιμή Βαθιάς Υπερθερμίας (Φάση III), ενημερωμένη μετά από 12 χρόνια παρακολούθησης, έδειξε μεγάλη βελτίωση στη Συνολική Επιβίωση (OS): 37% στην ομάδα RT+HT έναντι 20% στην ομάδα μόνο RT .
- * Υποτροπιάζων Καρκίνος του Μαστού (Θωρακικό Τοίχωμα) :* Μια μετα-ανάλυση[8] έδειξε σχετική αύξηση στο ποσοστό Πλήρους Απόκρισης (RC) κατά +58% με την προσθήκη HT στην επαν-ακτινοβόληση. Στις μελέτες δύο βραχιόνων, Πλήρης Απόκριση (RC) επιτεύχθηκε στο 60.2% με RT + HT έναντι 38.1% με μόνο RT (λόγος πιθανοτήτων 2.64, 95% διάστημα εμπιστοσύνης [CI] 1.66–4.18, P <0.0001). Ο λόγος κινδύνου και η διαφορά κινδύνου ήταν 1.57 (95% CI 1.25–1.96, P <0.0001) και 0.22 (95% CI 0.11–0.33, P <0.0001), αντίστοιχα.
- * Καρκίνος Ορθού (Προχωρημένος/Υποτροπιάζων)[9]: * Μετά από 5 χρόνια παρακολούθησης, τα ποσοστά Συνολικής Επιβίωσης (OS) (95.8 έναντι 74.5%, P = 0.045), Επιβίωσης Χωρίς Νόσο (DFS) ( 89.1 έναντι 70.4%, P = 0.027), Επιβίωσης Χωρίς Τοπική Υποτροπή ( 97.7 έναντι 78.7%, P = 0.006) και Επιβίωσης Χωρίς Κολοστομία ( 87.7 έναντι 69.0%, P = 0.016) ήταν σημαντικά καλύτερα για την ομάδα ογκολογικών ασθενών με προσθήκη Υπερθερμίας στη θεραπεία.
- * Καρκίνος Κεφαλής και Τραχήλου (HNC): Τυχοποιημένες δοκιμές Φάσης III έδειξαν συνεχή αύξηση της 5ετούς OS από 50% σε 68.4% (p < 0.005). Η 5ετής Επιβίωση Χωρίς Νόσο (DFS) αυξήθηκε από 25.5% σε 51.3% (p < 0.005). Το ποσοστό RC αυξήθηκε επίσης από 62.8% σε 81.6% . Σε μια άλλη μελέτη Φάσης III[10] παρατηρήθηκε Πλήρης Απόκριση (RC) στο 42.4 % στην ομάδα μόνο ακτινοθεραπείας έναντι 78.6 % στην ομάδα με HT . Η διαφορά ήταν στατιστικά σημαντική (< 0.05).
- * Κακόηθες Μελάνωμα Υψηλού Κινδύνου (EORTC 18951/ESHO 1.96) :* Μια κλινική δοκιμή Φάσης ΙΙ/ΙΙΙ[11] έδειξε ότι η Περιφερειακή Υπερθερμία σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία βελτιώνει σημαντικά τη Συνολική Επιβίωση, ακόμη και σε ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα:
- 5ετής Συνολική Επιβίωση: Το συνολικό ποσοστό ήταν 19%.
- 5ετής Επιβίωση για ασθενείς με πλήρως ελεγχόμενη νόσο: Αυξήθηκε στο 38% .
- 2ετής Κατασταλτική Τοπική Έλεγχος 28% ΕΝΑΝΤΙ 46% στην ομάδα με HT Σημαντική Βελτίωση (p = 0.008)
-
Καρκίνος Ουροδόχου Κύστης (Μη Διηθητικός του Μυός) Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης είναι μία από τις ενδείξεις Επιπέδου 1Α για την προσθήκη Υπερθερμίας στην ογκολογική θεραπεία.[12] Η Υπερθερμική Ενδοκυστική Χημειοθεραπεία (HIVEC) σε συνδυασμό με Μιτομυκίνη C είναι μια καθιερωμένη μέθοδος που δείχνει σημαντική βελτίωση στα ποσοστά υποτροπής: - Μείωση Υποτροπής: Στον μη διηθητικό του μυός καρκίνο της ουροδόχου κύστης με ενδιάμεσο και υψηλό κίνδυνο, το HIVEC αποδείχθηκε ανώτερο από τις τυπικές εγχύσεις χημειοθεραπείας σε θερμοκρασία δωματίου.
- Ενοποιημένα Αποτελέσματα: Μετα-αναλύσεις και κλινικές δοκιμές (συμπεριλαμβανομένων τυχοποιημένων μελετών) ανέφεραν μείωση του κινδύνου υποτροπής κατά περισσότερο από 30 % σε σύγκριση με την τυπική ενδοκυστική χημειοθεραπεία σε ασθενείς ενδιάμεσου και υψηλού κινδύνου [12]
- Αποτελεσματικότητα σε Περίπτωση Αποτυχίας BCG: Το HIVEC είναι μια σημαντική εναλλακτική λύση για ασθενείς στους οποίους η τυπική θεραπεία με BCG (Bacillus Calmette-Guérin) απέτυχε ή αντενδείκνυται, βελτιώνοντας την Επιβίωση Χωρίς Υποτροπή (RFS).
5. Ασφάλεια και Ευνοϊκός Θεραπευτικός Δείκτης (Τοξικότητα)
Μια κρίσιμη πτυχή της τεκμηρίωσης Φάσης III είναι ότι το τεράστιο όφελος στην επιβίωση επιτυγχάνεται χωρίς σημαντική αύξηση της σοβαρής τοξικότητας Βαθμού 3 ή 4. Για παράδειγμα, οι μετα-αναλύσεις για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας δεν ανέφεραν σημαντικές διαφορές στην οξεία ή καθυστερημένη τοξικότητα (RR 0.99 για την οξεία τοξικότητα, RR 1.01 για την καθυστερημένη τοξικότητα).
Αυτή η παρατήρηση ισχύει και σε άλλες ενδείξεις, ενισχύοντας το επιχείρημα ότι η HT προσφέρει έναν ανώτερο θεραπευτικό δείκτη, επιτρέποντας στους ασθενείς να ανέχονται καλύτερα τα σύνθετα θεραπευτικά σχήματα και να έχουν καλύτερη Ποιότητα Ζωής μακροπρόθεσμα.
Συμπέρασμα: Μια Πιστοποιημένη Στρατηγική Επιβίωσης
Είτε πρόκειται για αύξηση της OS κατά 52% (καρκίνος παγκρέατος), αύξηση κατά +17 ποσοστιαίες μονάδες στα 12 χρόνια (καρκίνος τραχήλου της μήτρας) ή Διπλασιασμό της επιβίωσης (Γλοιοβλάστωμα και Σάρκωμα Μαλακών Μορίων), η τεκμηρίωση από τυχοποιημένες δοκιμές επιβεβαιώνει ότι η Υπερθερμία δεν είναι απλώς μια συμπληρωματική θεραπεία, αλλά ένα βασικό συστατικό που αλλάζει θετικά την πορεία της Συνολικής Επιβίωσης για τους ογκολογικούς ασθενείς.
Εάν ο στόχος σας είναι η μεγιστοποίηση της Συνολικής Επιβίωσης, η ενσωμάτωση της Υπερθερμίας στο τυπικό πρωτόκολλο είναι μια επιστημονικά επικυρωμένη απόφαση με αποτελέσματα που δείχνουν σχετική αύξηση κατά περισσότερο από 50% σε ορισμένες ενδείξεις.
Παραπομπές:
- Sneed PK, Stauffer PR, McDermott MW, Diederich CJ, Lamborn KR, Prados MD, Chang S, Weaver KA, Spry L, Malec MK, Lamb SA, Voss B, Davis RL, Wara WM, Larson DA, Phillips TL, Gutin PH. Survival benefit of hyperthermia in a prospective randomized trial of brachytherapy boost +/- hyperthermia for glioblastoma multiforme. Int J Radiat Oncol Phys. 1998 Jan 15;40(2):287-95. doi: 10.1016/s0360-3016(97)00731-1. PMID: 9457811.
- Szasz, A.M.; Arrojo Alvarez, E.E.; Fiorentini, G.; Herold, M.; Herold, Z.; Sarti, D.; Dank, M. Meta-Analysis of Modulated Electro-Hyperthermia and Tumor Treating Fields in the Treatment of Glioblastomas. Cancers 2023, 15, 880. https://doi.org/10.3390/cancers15030880
- Rolf D. Issels et al.Regional hyperthermia with cisplatin added to gemcitabine versus gemcitabine in patients with resected pancreatic ductal adenocarcinoma: The HEAT randomized clinical trial.. J Clin Oncol 41, e16316-e16316(2023).DOI:10.1200/JCO.2023.41.16_suppl.e16316
- Kleef, R., Dank, M., Herold, M. et al. Author Correction: Comparison of the effectiveness of integrative immunomodulatory treatments and conventional therapies on the survival of selected gastrointestinal cancer patients. Sci Rep 14, 1129 (2024).
- Fiorentini G, Sarti D, Mambrini A, Hammarberg Ferri I, Bonucci M, Sciacca PG, Ballerini M, Bonanno S, Milandri C, Nani R, Guadagni S, Dentico P, Fiorentini C. Hyperthermia combined with chemotherapy vs chemotherapy in patients with advanced pancreatic cancer: A multicenter retrospective observational comparative study. World J Clin Oncol. 2023 Jun 24;14(6):215-226. doi: 10.5306/wjco.v14.i6.215. PMID: 37398545; PMCID: PMC10311475.
- Issels RD Lindner LH Verweij J et al. Effect of neoadjuvant chemotherapy plus regional hyperthermia on long-term outcomes in patients with high-risk localized soft tissue sarcoma : the EORTC 62961-ESHO 95 randomized clinical trial. JAMA Oncol. 2018 ;4(4):483–492. doi:10.1001/jamaoncol.2017.4996
- Franckena M, Stalpers LJ, Koper PC, Wiggenraad RG, Hoogenraad WJ, van Dijk JD, Wárlám-Rodenhuis CC, Jobsen JJ, van Rhoon GC, van der Zee J. Long-term improvement in treatment outcome after radiotherapy and hyperthermia in locoregionally advanced cervix cancer: an update of the Dutch Deep Hyperthermia Trial. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2008 Mar 15;70(4):1176-82. doi: 10.1016/j.ijrobp.2007.07.2348. Epub 2007 Sep 19. PMID: 17881144.
- Niloy R. Datta MD, Emsad Puric MD, Dirk Klingbiel PhD , Silvia Gomez MD, Stephan Bodis MD ,Hyperthermia and Radiation Therapy in Locoregional Recurrent Breast Cancers: A Systematic Review and Meta-analysis
- Ott, O.J., Schmidt, M., Semrau, S. et al. Chemoradiotherapy with and without deep regional hyperthermia for squamous cell carcinoma of the anus. Strahlenther Onkol 195, 607–614 (2019). https://doi.org/10.1007/s00066-018-1396-x
- Huilgol, Nagraj G.; Gupta, Sapna; C. R., Sridhar. Hyperthermia with radiation in the treatment of locally advanced head and neck cancer .A report of randomized trial. Journal of Cancer Research and Therapeutics 6(4):p 492-496, Oct–Dec 2010.DOI: 10.4103/0973-1482.77101
- [ Abstract ] Overgaard J, Gonzalez Gonzalez D, Hulshof MC, Arcangeli G, Dahl O, Mella O, Bentzen SM. Randomized trial of hyperthermia as adjuvant to radiotherapy for recurrent or metastatic malignant melanoma. European Society for Hyperthermic Oncology. The Lancet. 1995 Mar 4;345(8949):540-3. doi: 10.1016/s0140-6736(95)90463-8. PMID: 7776772.
- Angulo JC, Alvarez-Ossorio JL, Dominguez-Escrig JL, Moyano JL, Sousa A, Fernandez JM, Gomez-Veiga F, Unda M, Carballido J, Carrero V, Fernandez-Aparicio T, Garcia de Jalon AA, Solsona E, Inman B, Palou JC. Non-muscle-invasive Bladder Cancer: Results of the HIVEC-1 Trial. Eur Urol Oncol. 2023 Feb;6(1):58-66. doi: 10.1016/j.euo.2022.10.008. Epub 2022 Nov 23. PMID:36435738.